Σπανιες φωτογραφιες



Συνδεση






Ξεχάσατε τον κωδικό σας;
Δεν έχετε λογαριασμό; Εγγραφή
Πυρρίχιος Χορός, ο Πανελλήνιος | Εκτύπωση |  E-mail

Πόσο κρατάει ένας χορός;
- Τρία λεπτά, όσο δηλαδή και το τραγούδι του, αλλά και αιώνες, εφόσον παραδίδεται σαν σκυτάλη από τον έναν στον άλλον, από τον μεγάλο στο μικρό, από την αρχαία εποχή στη νεώτερη και όσο τα διάφορα χορευτικά συγκροτήματα των σωματείων παίρνουν στην πλάτη τους αυτό που λέγεται παράδοση και αυτό που λέγεται πολιτισμός...

Έτσι ένας χορός-σκυτάλη- που άρχισε να χορεύεται από τον 7ο π.Χ. αιώνα στην Σπάρτη και χορεύεται μέχρι και σήμερα από χορευτικά συγκροτήματα διαφόρων ποντιακών σωματείων είναι ο Πυρρίχιος χορός (Σέρα ή Τρομαχτόν)

Πανάρχαιος χορός και αρχαιοπρεπέστατος. Εμπνευστής του θεωρείται ο καταγόμενος από την Γόρτυνα της Κρήτης Θάλητας (αιών π.Χ.) ο οποίος κατά τον Αριστοτέλη θεωρείται ο πιο νομομαθής και κατ' άλλους θεωρείται ο συντάκτης του Κώδικα της Γόρτυνας. Υπήρξε σπουδαίος μουσικός της περιοχής και της εποχής τους και συνέθεσε πολλές ωδές και παιάνες. Υπήρξε φίλος του Λυκούργου της Σπάρτης τον οποίο και επισκέφθηκε μεταφέροντας εκεί τον Πυρρίχιο χορό ή Πυρίχη.

Ο ρυθμός του χορού αυτού βασιζόταν πάνω στον «πυρρίχιο πόδα», Μουσικό μέτρο σύντομο (γρήγορο) γι' αυτό και σαν ρυθμός ήταν έντονος και ζωηρός. Χορεύονταν κατά κανόνα από πολλούς χορευτές, συνήθως κατά ζεύγη, έχοντας ο ένας επιθετικό και ο άλλος αμυντικό ρόλο. Ο γρήγορος ρυθμός του χορού έδινε στους χορευτές την ευκαιρία να κάνουν διαφόρους ελιγμούς και να μιμούνται ότι μάχονται. Παρόμοια επιγραφή έχουμε από τον Ξενοφώντα στην Κύρου Ανάβαση. Με την περιγραφή όμως του Πλάτωνα χορευόταν από πολλούς χορευτές στην σειρά, καθοδηγούμενους από τον αρχηγό της ομάδας (χαρακτηριστικό σχεδόν σε όλους τους ποντιακούς χορούς). Θα λέγαμε πως ήταν μία μορφή πολεμικής τέχνης, πολεμικής αγωγής των Σπαρτιατών επί Λυκούργου. Στην Σπάρτη ήταν υποχρεωτικός χορός σε όλους από πέντε ετών και πάνω. Στην Λακωνία ήταν κατ' εξοχήν πολεμικός χορός, χορευόταν όμως και σε θρησκευτικές γιορτές, όπως στη γιορτή των Διόσκουρων και στις γυμνοπαιδιές.

Στις μη δωρικές πόλεις χορευόταν με όχι τόσο έντονο τον πολεμικό χαρακτήρα και αποτελούσε ψυχαγωγικό χορό.

Η Πυρρίχη, σαν πανελλήνιος χορός χορευόταν από όλους τους νεαρούς κυρίως έλληνες για να δείξουν την πολεμική τέχνη. Υπήρξε παράδοση σ'όλο τον ελληνικό κόσμο και έχουμε δεκάδες περιγραφές. Υποστηρίζεται ότι τον χόρευαν κυρίως οι άνδρες και λιγότερο οι γυναίκες. Τον συναντάμε με μικρές παραλλαγές στη μουσική και με διαφορετικές ονομασίες στις κατά τόπους περιοχές ενώ τα βήματα και οι σχηματισμοί παραμένουν ίδιοι σε δύο βασικούς σχηματισμούς. Σύμφωνα με την περιγραφή του Ξενοφώντα στην Κύρου Ανάβαση χορευόταν κατά ζεύγη.

Τ' όνομά του το οφείλει κατά μία θεωρία σε έναν μυθικό ήρωα τον Πύρριχο, και κατ' άλλους στον Πύρρο γιό του Αχιλλέα. Πιο τεκμηριωμένη κατά την άποψη των ειδικών, είναι ότι προήλθε από το μουσικό "Πυρρίχιο πόδα" που αναφέραμε πιο πάνω. (πυρρίχη γρήγορη κίνηση του σώματος) Με την πάροδο των χρόνων κι όταν ο χορός εδραιώθηκε για τα καλά στην Μ. Ασία τον ονόμασαν "Κόρογλου", δηλαδή τραγούδι του τυφλού ληστή (κόρ, τυφλός). Στο Καρς κι σε άλλες περιοχές τον έλεγαν «Μασχαίρ», «Πιτσάκοιν» ή «Πιτσάκ», και «Λάζικον». Ο χορός όμως είναι γνωστός στις μέρες ως χορός «Σέρρα». Πιθανόν η ονομασία αυτή να δόθηκε από την περιοχή Σέρρα κοντά στα Πάτανα Τραπεζούντας, όπου και η λίμνη Σέρρα, καθόσον στην περιοχή αυτή χόρευαν τον χορό αυτό με πάθος και δεξιοτεχνία.

Κατά την άποψη του συμπατριώτη μας, Κιλκισιώτη Δρεπανίδη Ευγένιου, καθηγητή φιλολογίας, όπως περιγράφει ο Δημ. Αθανασιάδης στο Βιβλίο του «Ο Πυρρίχιος Χορός» η ονομασία προέρχεται από την έκφραση «όρχησης εις ιερά» προφέροντας τις λέξεις «εις ιερά» το τελικό της λέξης «εις» -σ-ενώθηκε με την λέξη «ιερά» και προήλθε η λέξη «σιέρα». Στη συνέχεια αποβλήθηκε το -ι- και η λέξη έγινε «σέρα». 

Πυρρίχιος ή Σέρρα χορός
Αρχαία παράσταση του Πυρρίχιου χορού

Αυτόν τον δυναμικό χορό, λοιπόν, που ξεκίνησε από την Λακωνία κι απλώθηκε σε όλες τις ελληνικές πόλεις -αποικίες, τον χόρευαν οι θράκες, οι κάτοικοι της Μικράς Ασίας και οι Πόντιοι. Οι κάτοικοι του Πόντου όμως εξακολουθούσαν να τον χορεύουν στον Πόντο μέχρι το 1922 και τον μετέφεραν στην Ελλάδα μαζί με το «αρχαϊκό ομηρικό γλωσσικό τους ιδίωμα» και κατόρθωσαν να ξεχωρίζουν από τους άλλους Έλληνες ως προς τη διαφύλαξη και συνέχεια της προγονικής κληρονομιάς τους» όπως μας λέει ο Δημ. Αθανασιάδης. Τον χορεύουν όμως και μέχρι σήμερα με τους ίδιους ακριβώς σχηματισμούς και τα ίδια πανάρχαια βήματα.

Ο Πυρρίχιος θεωρείται από πολλούς ως ο διασημότερος χορός του κόσμου. Δεν είναι τυχαίο ότι μίλησαν γι' αυτόν ο Όμηρος, ο Σωκράτης, ο Ξενοφώντας, ο Πλάτωνας, ο Λουκιανός, ο Λυσίας... καθώς και ο Μ. Χατζηκυριάκος-Γκίκας, ο Αλ. Ραγκαβής, ...όπως και ο Λ. Βύρωνας, ο Λουντέμης...

Το 1976 προτείνεται ο Πυρρίχιος ως Πανελλήνιος χορός από ποντιακά  σωματεία με πρωτεργάτη τον Πρόεδρο του Συλλόγου «Θεόδωρος Γαβράς» Εδέσσης και περιχώρων, φιλόλογο Δημ. Αθανασιάδη, πρόεδρο του Συλλόγου και στέλνεται σχετική εγκύκλιος στις 4-2-1976 στην Δ/νση  Σωματικής Αγωγής τονίζοντας ότι όπως ούτος ο χορός διδάσκεται μεταξύ των σπουδαστών ως είρηται Σχολών επί τω σκοπώ της διαδόσεως τούτου εις τους μαθητές Μέσης και δημοτικής Εκπαιδεύσεως». Ενώ στις 20-12-2003 στέλνεται πάλι από τον Δημ. Αθανασιάδη υπόμνημα εκτενές και τεκμηριωμένο προς Παμποντιακή Οργάνωση Ελλάδος «θεωρώντας ιστορική ευκαιρία» να προταθεί στην Πολιτιστική Ολυμπιάδα ο Πυρρίχιος χορός κατά την έναρξη των Ολυμπιακών αγώνων. Πρόταση που έγινε αποδεκτή από όλους και έτσι θαυμάσαμε και συγκινηθήκαμε όλοι, πόντιοι και μη, έλληνες και ξένοι, βλέποντας τον Πανελλήνιο Χορό να χορεύεται στο Ολυμπιακό Στάδιο στους Ολυμπιακούς αγώνες του 2004.

Μαίρη Γεκουσίδου - Κάτζιου

 

Πηγές

- «Πυρρίχιος Χορός» Δημ. Αθανασιάδη εκδόσεις «Αφοι Κυριακίδη»

- Εγκυκλ. Πάπυρος

- Ανατολικός Πόντος - Σάββα Καλεντερίδη




  Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει αυτό το άρθρο

Μόνο οι εγγεγραμμένοι χρήστες μπορούν να γράψουν σχόλια.
Παρακαλώ κάντε login ή εγγραφείτε.

Powered by AkoComment Tweaked Special Edition v.1.4.6
AkoComment © Copyright 2004 by Arthur Konze - www.mamboportal.com
All right reserved

 
Αξιολόγηση χρήστη: / 10
ΦτωχόΑριστο 

Ανακοινωσεις

ΕΝΑΡΞΗ ΧΡΟΝΙΑΣ 2017- 2018

Η Ένωση Ποντίων Ωραιοκάστρου και Φίλων ανακοινώνει την έναρξη λειτουργίας των τμημάτων της. Σας περιμένουμε όλους, παλαιά και νέα μέλη να γνωριστούμε και να χορέψουμε παρέα. Η έναρξη των τμημάτων ορίζεται τη Δευτέρα 11 Σεπτεμβρίου 2017.
Ενδεικτικά το πρόγραμμα έχει ως εξής:

ΠΟΝΤΙΑΚΟΙ ΧΟΡΟΙ - ΔΕΥΤΕΡΑ α) Παιδικό τμήμα αρχαρίων 19:00 - 20:00
β) Παιδικό τμήμα προχωρημένων 20:00 - 21:00
γ) Τμήμα ενηλίκων αρχαρίων 21:00 - 22:00
ΤΕΤΑΡΤΗ α) Παιδικό τμήμα αρχαρίων 19:00 - 20:00
β)Παιδικό τμήμα προχωρημένων 20:00 - 21:00
γ) Τμήμα ενηλίκων παραστάσεων 21:00 - 22:00

ΔΗΜΟΤΙΚΟΙ ΧΟΡΟΙ - ΠΕΜΠΤΗ α) Τμήμα ενηλίκων αρχαρίων 19:00 - 20:30
β) Τμήμα ενηλίκων προχωρημένων 20:30 - 22:00

ΧΟΡΩΔΙΑ - ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ α) Ρεπερτόριο νεοελληνικού τραγουδιού 18:00 - 19:00
β) Ρεπερτόριο ποντιακού τραγουδιού 19:00 - 20:00

ΤΜΗΜΑ ΕΚΜΑΘΗΣΗΣ ΠΟΝΤΙΑΚΗΣ ΛΥΡΑΣ Οι μέρες και ώρες διαμορφώνονται μετά από συνεννόηση των ενδιαφερομένων με το δάσκαλο.
Να υπενθυμίσουμε επίσης ότι λειτουργεί λέσχη ανάγνωσης και τμήμα εκμάθησης ποντιακής διαλέκτου
.
Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να απευθύνεστε στα γραφεία του συλλόγου από Δευτέρα έως Παρασκευή στις ώρες 19:00 - 22:00. Σας περιμένουμε και ευχόμαστε σε όλους καλή και δημιουργική χρονιά.

Καλό καλοκαίρι

Ο Πρόεδρος και το Διοικητικό Συμβούλιο της Ένωσης Ποντίων Ωραιοκάστρου και Φίλων σας εύχονται καλό καλοκαίρι και επιστροφή το Σεπτέμβριο με περισσότερη διάθεση.

Χρόνια πολλά

Ο Πρόεδρος και το Διοικητικό Συμβούλιο της Ένωσης Ποντίων Ωραιοκάστρου και Φίλων  σας εύχονται χρόνια πολλά , καλή Ανάσταση και καλό Πάσχα.

ΧΟΡΗΓΟΙ

Η αποψη σας

Συνδεδεμενοι